microo.net

Το παρακάτω άρθρο αποτελεί μετάφραση από την αγγλική γλώσσα του άρθρου του W3C: WAI - Essential Components of Web Accessibility. Τα πνευματικά δικαιώματα του κειμένου ανήκουν στο W3C, παρακαλώ δείτε τις ανάλογες παρατηρήσεις στο πρωτότυπο.

Περιεχόμενα

1. Εισαγωγή
2. Με ποιόν τρόπο συσχετίζονται οι συνιστώσες
3. Αλληλεξαρτήσεις μεταξύ των συνιστωσών
   1. Ο κύκλος εφαρμογής
   2. Όταν μία συνιστώσα είναι αδύναμη
4. Κατευθυντήριες γραμμές για τις διάφορες συνιστώσες

Το έγγραφο αυτό παρουσιάζει τον τρόπο, με τον οποίο η προσβασιμότητα στο διαδίκτυο εξαρτάται από διάφορους συνεργαζόμενους παράγοντες καθώς και το πως οι βελτιώσεις σε συγκεκριμένα στοιχεία θα μπορούσαν να αναβαθμίσουν ουσιαστικά την προσβασιμότητα στον παγκόσμιο ιστό. Δείχνει επίσης πως οι κατευθυντήριες γραμμές WAI επιλαμβάνονται αυτών των παραγόντων.

Εισαγωγή

Είναι σημαντικό πολλές διαφορετικές συνιστώσες ανάπτυξης και αλληλεπίδρασης του παγκοσμίου ιστού να συνεργαστούν μεταξύ τους, προκειμένου το διαδίκτυο να είναι προσβάσιμο από άτομα με ειδικές ανάγκες. Οι συνιστώσες αυτές περιλαμβάνουν:

• περιεχόμενο - τις πληροφορίες σε μια ιστοσελίδα ή διαδικτυακή εφαρμογή, συμπεριλαμβανομένων
  • φυσικών πληροφοριών, όπως κείμενο, εικόνες και ήχους
  • κώδικα ή σήμανσης, που καθορίζει τη δομή, την παρουσίαση κλπ.
• φυλλομετρητές, media players, και άλλους user agents
• βοηθητικές τεχνολογίες, σε ορισμένες περιπτώσεις προγράμματα ανάγνωσης οθόνης, εναλλακτικά πληκτρολόγια, διακόπτες, λογισμικό σάρωσης κλπ.
• χρηστών γνώσεις, εμπειρίες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, προσαρμοστικές στρατηγικές χρήσης του διαδικτύου
• προγραμματιστές - σχεδιαστές, δημιουργοί κώδικα, συγγραφείς κλπ., συμπεριλαμβανομένων προγραμματιστών με ειδικές ανάγκες και χρηστών, που συνεισφέρουν περιεχόμενο
• συγγραφικά εργαλεία - λογισμικό που δημιουργεί δικτυακούς τόπους
• εργαλεία αξιολόγησης - εργαλεία αξιολόγησης προσβασιμότητας, επικύρωσης HTML, επικύρωσης CSS κλπ.

Με ποιόν τρόπο συσχετίζονται οι συνιστώσες

Οι προγραμματιστές συνήθως χρησιμοποιούν συγγραφικά εργαλεία και εργαλεία αξιολόγησης για τη δημιουργία περιεχομένου στον παγκόσμιο ιστό.

Οι χρήστες χρησιμοποιούν φυλλομετρητές, media players, βοηθητικές τεχνολογίες ή άλλους user agents για να λάβουν και να αλληλεπιδρούν με το περιεχόμενο.

Αλληλεξαρτήσεις μεταξύ των συνιστωσών

Υπάρχουν σημαντικές αλληλεξαρτήσεις μεταξύ των παραπάνω συνιστωσών, δηλαδή τα στοιχεία αυτά πρέπει να συνεργαστούν μεταξύ τους, ώστε το διαδίκτυο να είναι προσβάσιμο. Για παραδειγμα, όσον αφορά στο εναλλακτικό κείμενο σε εικόνες:

• Τεχνικές προδιαγραφές καθορίζουν το εναλλακτικό κείμενο (για παράδειγμα, το HTML ορίζει το στοιχείο εναλλακτικού κειμένου (alt) του στοιχείου εικόνας (img))
• Κατευθυντήριες γραμμές WAI - WCAG, ATAG, και UAAG, όπως περιγράφεται παρακάτω, καθορίζουν τον τρόπο εφαρμογής του εναλλακτικού κειμένου στις διάφορες συνιστώσες για προσβασιμότητα
• Προγραμματιστές παρέχουν την κατάλληλη διατύπωση του εναλλακτικού κειμένου
• Συγγραφικά εργαλεία επιτρέπουν, διευκολύνουν και προωθούν την χρήση εναλλακτικού κειμένου σε μία ιστοσελίδα
• Εργαλεία αξιολόγησης χρησιμοποιούνται για να βοηθήσουν τον έλεγχο ύπαρξης εναλλακτικού κειμένου
• User agents παρέχουν το διασυνδετικό μέσο μεταξύ ανθρώπου και μηχανής με το εναλλακτικό κείμενο
• Βοηθητικές τεχνολογίες παρέχουν την ανθρώπινη διασύνδεση με το κείμενο με διάφορους εναλλακτικούς τρόπους
• Χρήστες γνωρίζουν πώς να αποκτηθεί το εναλλακτικό κείμενο από τον user agent ή / και την βοηθητική τεχνολογία τους, όπως απαιτείται

Ο κύκλος εφαρμογής

Όταν σε μία συνιστώσα εφαρμόζονται αποτελεσματικά τα γνωρίσματα προσβασιμότητας, τότε και οι άλλες συνιστώσες είναι πιθανότερο να τα εφαρμόσουν.

• Αν οι φυλλομετρητές, οι media players, οι βοηθητικές τεχνολογίες και οι άλλοι user agents υποστηρίζουν κάποιο γνώρισμα προσβασιμότητας, τότε είναι πιθανότερο οι χρήστες να το απαιτήσουν και οι προγραμματιστές να το εφαρμόσουν στο περιεχόμενό τους.
• Αν οι προγραμματιστές θέλουν να εφαρμόσουν κάποιο γνώρισμα προσβασιμότητας στο περιεχόμενό τους, τότε είναι πιθανότερο να απαιτήσουν την εύκολη υλοποίησή του από το συγγραφικό εργαλείο τους.
• Αν τα εργαλεία αξιολόγησης καθιστούν εύκολη την εφαρμογή ενός χαρακτηριστικού, τότε το χαρακτηριστικό αυτό είναι πιθανότερο να εφαρμοστεί από τους προγραμματιστές στο περιεχόμενό τους.
• Αν κάποιο γνώρισμα προσβασιμότητας εφαρμόζεται ευρέως στο περιεχόμενο, τότε είναι πιθανότερο οι προγραμματιστές και οι χρήστες να απαιτήσουν την υποστήριξή του από τους user agents.

Όταν μία συνιστώσα είναι αδύναμη

Αν κάποιο γνώρισμα προσβασιμότητας δεν υποστηρίζεται από μία συνιστώσα, τότε υπάρχούν λίγα κίνητρα για εφαρμογή του από τις άλλες συνιστώσες, όταν δεν οδηγεί σε προσιτή εμπειρία του χρήστη. Για παράδειγμα, οι προγραμματιστές είναι απίθανο να εφαρμόσουν ένα γνώρισμα προσβασιμότητας, το οποίο δεν υποστηρίζουν τα συγγραφικά εργαλεία και δεν εφαρμόζουν με συνέπεια οι περισσότεροι φυλλομετρητές ή οι βοηθητικές τεχνολογίες.

Αν μία συνιστώσα έχει φτωχή υποστήριξη προσβασιμότητας, ενίοτε άλλες συνιστώσες μπορεί να το αντισταθμίσουν μέσω εναλλακτικών τεχνικών (work-arounds), που απαιτούν πολύ περισσότερη προσπάθεια και δεν είναι καλές για την προσβασιμότητα γενικά. Για παράδειγμα,

• οι προγραμματιστές μπορεί να κάνουν περισσότερη δουλειά για να αντισταθμιστεί η έλλειψη υποστήριξης προσβασιμότητας σε συγγραφικά εργαλεία. Για παράδειγμα, να γράφουν τον κώδικα άμεσα αντί μέσω ενός εργαλείου
• οι χρήστες μπορεί να κάνουν περισσότερη δουλειά για να αντισταθμιστεί η έλλειψη υποστήριξης προσβασιμότητας σε φυλλομετρητές, media players, και βοηθητικές τεχνολογίες και η έλλειψη προσβασιμότητας του περιεχόμενου. Για παράδειγμα, να χρησιμοποιούν διαφορετικούς φυλλομετρητές ή βοηθητικές τεχνολογίες για να ξεπεράσουν διάφορα θέματα προσβασιμότητας.

Ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις οι εναλλακτικές τεχνικές δεν έχουν υλοποιηθεί και το αποτέλεσμα εξακολουθεί να είναι φτωχή προσβασιμότητα. Επιπλέον, ορισμένες φορές η φτωχή υποστήριξη της προσβασιμότητας σε μία συνιστώσα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ευλόγως από τις άλλες συνιστώσες και το αποτέλεσμα είναι ελλειπής προσβασιμότητα, που καθιστά αδύνατο για ορισμένα άτομα με αναπηρίες να χρησιμοποιούν έναν συγκεκριμένο δικτυακό τόπο, μία ιστοσελίδα, ή κάποιο γνώρισμα.

Κατευθυντήριες γραμμές για τις διάφορες συνιστώσες

Η Web Accessibility Initiative (WAI) του World Wide Web Consortium (W3C) αναπτύσσει κατευθυντήριες γραμμές για προσβασιμότητα στον παγκόσμιο ιστό για τις διάφορες συνιστώσες:

• Authoring Tool Accessibility Guidelines (ATAG) επιλαμβάνεται θεμάτων συγγραφικών εργαλείων
• Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) επιλαμβάνεται θεμάτων δικτυακού περιεχομένου και χρησιμοποιείται από προγραμματιστές, εργαλεία συγγραφής και εργαλεία αξιολόγησης προσβασιμότητας
• User Agent Accessibility Guidelines (UAAG) επιλαμβάνεται θεμάτων φυλλομετρητών και media players, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων πτυχών βοηθητικών τεχνολογιών

Oi κατευθυντήριες γραμμές WAI βασίζονται στις θεμελιώδεις τεχνικές προδιαγραφές του παγκοσμίου ιστού και έχουν αναπτυχθεί σε συντονισμό με:

• Τεχνικές προδιαγραφές W3C (HTML, XML, CSS, SVG, SMIL, etc.)

Version: 1.3 (to be updated early 2006)
Editor: Shawn Lawton Henry. Graphic artist: Michael Duffy. This information is under development with the Education and Outreach Working Group (EOWG).

[Contacting WAI] Feedback welcome to wai-eo-editors@w3.org.

Copyright © 1994-2005 W3C^® (MIT, ERCIM, Keio), All Rights Reserved. W3C liability, trademark, document use and software licensing rules apply. Your interactions with this site are in accordance with our public and Member privacy statements.